E- DEFTER, SORUN CEVAPLAYALIM

27.04.2015

Y.Yavuz

Soru

30

Cevap

722

Onaylı Cevap

497

Gösterim

6990

8 Cevap

Y.Yavuz 27.04.2015

E-DEFTER, SORUN CEVAPLAYALIM

Soru: 1- Her fatura ve belge için ayrı yevmiye fişlerinin oluşturulması, kayıt edilmesi ve arşivlenerek saklanması, örneğin senede 5000 fatura düzenleyen bir firma, sadece bu faturalar için 5000 sayfa sürekli form veya A4 basım yapmalı. Bu durum veri bütünlüğü ve takip zorluğunun yanı sıra ciddi kâğıt ve yer israfına yol açmayacak mı?

Cevap: e-defter uygulamasında her bir belgenin ayrı yevmiye maddelerinde kaydedilmesi esastır. Buradaki kural sadece defter üzerinde uygulanması gereken bir kuraldır. Muhasebeleştirme sürecinde kontrol amacıyla belgeler için oluşturulan muhasebe fişleri için zorlayıcı bir kuralımız bulunmamaktadır. Yani her bir belge için ayrı muhasebe fişi oluşturulması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Dolayısıyla bir günde yapılmış olan alış ya da satış faturalarınızı bir muhasebe fişine bağlayıp daha sonra bu muhasebe fişinin altında yer alan belgeler ayrı yevmiye maddelerinde kaydedilebilir.

Her belge için ayrı muhasebe fişi oluşturulması kullandığınız muhasebe programının işleyişinden kaynaklıdır. Muhasebe programı üreticisine başvurup istediğiniz şekilde muhasebe fişi oluşturmasını sağlayabilirsiniz.

e-Defter uygulamasında faturalar, Teknik kılavuzda, “18. Belge Tipi” başlığında açıklandığı gibi her bir fatura ayrı bir yevmiye maddesinde olacak şekilde kaydedilmelidir. Ancak e-Arşiv kullanıcısı olmak şartıyla abonelik esasına göre çalışan firmalar ve kargo şirketleri ile yazılı talep üzerine Başkanlıkça uygun görülen sektörlerde faaliyet gösteren mükellefler e-defter uygulaması ile ilgili belirlenmiş olan diğer düzenlemelere uymak koşulu ile birden fazla faturayı kapsayacak şekilde yevmiye kaydı düzenleyebileceklerdir. Bu şekilde yapılan kayıtta belge tipi “other”, belge açıklaması “e-Arşiv fatura icmali” olacaktır ve bu icmalin numarası ve tarih bilgisinin de yevmiye maddesinde gösterilmesi zorunludur. Ancak bu icmalin e-arşiv raporu formatında ve aynı içerikte olması ayrıca mali mühür ya da elektronik imza ile imzalanarak elektronik ortamda muhafaza edilmesi zorunludur. Öte yandan, bu mükelleflerce e-fatura olarak düzenlenen faturaların her biri için ayrı bir yevmiye maddesi düzenlenmesi gerekmektedir.

Soru 2 : Bankadan Yapılan Fatura Ödemelerinde Belge Tipi Ne Olacak. Şirketimizin banka hesabına müşterimiz tarafından yapılan ödeme, mal ve hizmet teslim bedeline ilişkin olarak müşteri adına düzenlediğimiz bir faturanın karşılığı olduğunda; bu ödeme işlemi e-deftere yansıtılırken belge tipi/tarihi/numarası olarak ilgili olduğu faturanın mı bilgileri mi girilmelidir, yoksa banka dekontuna ait bilgiler mi girilecek?

Cevap: Bir firmanın banka hesabına firmanın müşterisi tarafından yapılan, firmanın müşteriye kesmiş olduğu bir faturanın karşılığı olan bir ödeme işlemi e-deftere yansıtılırken bu muhasebe kaydına esas teşkil eden belge dekont olduğu için belge türü "other" belge açıklaması "dekont" yazarak dekont tarih ve numarası ile kayıt edebilirsiniz.

Banka İşlemlerine istinaden GİB tarafından yapılan açıklama şöyledir. Bankaya ait işlemlerde muhasebe kaydına esas belge dekont olmaktadır. Dekontların e-Defter uygulamasında belge tipi “other” ve belge açıklaması “dekont” olarak kaydı yapılır ve dekontun numara ve tarihinin de girilmesi zorunludur. Ancak dekont üzerinde belge numarası-tarihi yok ise, kullanılan muhasebe programının söz konusu işleme vermiş olduğu tarih ve numara, belge numarası ve tarihi olarak yazılabilir.

Eğer bankaya ait işlemler dekont bazında tek tek muhasebeleştirilemiyorsa, bu banka işlemleri günlük olarak, banka banka ayrıştırmak koşuluyla, her bir bankadan yapılan işlemler birer muhasebe fişinde işlenebilir. e-Defterde bu kayda esas belge olarak muhasebe fişi gösterilebilir. Bu muhasebe fişi e-defter uygulamasında belge tipi “other” ve belge açıklaması “Muhasebe Fişi” olarak kaydı yapılır ve fişin numarası ve tarihi girilir.

Soru-3 : Belge Tipi (Makbuz) olduğunda yevmiye kaydı. Vergi Usul Kanunundaki düzenlemeye göre sadece Serbest Meslek Makbuzu (Madde 236) “Makbuz” olarak tanımlanmıştır. e-Defter’de yevmiye maddesine esas teşkil eden belge tipi listesinde yer almakta olan, “Makbuz” hangi tür belgeler için kullanılacaktır. Sadece Serbest Meslek Makbuzunda mı belge tipini “Makbuz” olarak seçmeliyiz. “Perakende Satış Fişlerini” “Makbuz” olarak değerlendirebilir miyiz?

Cevap: Makbuz belge türü, e-defter uygulaması ile getirilen yeni bir belge türü değildir. Bu belge türünün kullanımı ile ilgili olarak teknik kılavuzda bir kısıtlama bulunmamaktadır.

Soru-4 : Kasadan vermiş olduğumuz iş avansına istinaden personelimiz iş avansı tutarında fatura getirmektedir. İş avansını tedarikçi hesabı ile çalıştırıp kapattığımızda bu kayıt için bir ödeme türü girilmesi gerekir mi? Yoksa bu işlemi hesaplar arası virman gibi düşünüp ödemeye konu teşkil etmeyeceği şeklinde mi düşünmek gerekir?

Cevap: İşletmenize düzenlenen faturanın ödemesi nakit olduğu için faturanın kaydedildiği yevmiye maddesinde ödeme yöntemi "nakit" olarak yer almalıdır.

Soru - 5 : e-Defter uygulamasının teknik kılavuzlarına göre her belgenin ayrı yevmiye kayıtlarında gösterilmesi gerekmektedir. Bu açıklamaya göre, bir dokümanla ile ilgili kayıt, bir yevmiye başlığına değil, bir yevmiye satırına mı karşılık gelmelidir?

Cevap : Günlük kasa için, genelde bir tahsil bir de tediye fişi açılır. Bir gün içinde çok fazla fatura ödenir ve tahsilat yapılır. Bunların her birinin ayrı fiş satırında olması normaldir. Ama her bir doküman için ayrı fiş başlığı açmak pratik olarak uygulanması mümkün değil.

Yevmiye kaydına esas teşkil eden belgenin tarih ve numarası yazılmalıdır. Dolayısıyla belgesi olan bir işlem için e-defter uygulamasında belge türü seçilerek belge tarihi ve numarasının yazılması gerekiyor. Her bir belgeyi (faturayı) ayrı satırlarda değil ayrı yevmiye maddelerine kaydetmeniz gerekmektedir.

Soru - 6 : Makbuz belge tipi ile "tahsilat-tediye-serbest meslek makbuzu" ifadeleri mi belirtilmek istenmiştir? Kasadan yapılan işlemlerin tümüne makbuz düzenlenmediği halde (kasa fişleri vb.) tüm harcamaları bu grupta toplamak mı gerekmektedir?

Cevap: Makbuz belge türü e-defter uygulaması ile getirilen yeni bir belge türü değildir. Bu belge türünün kullanımı ile ilgili teknik kılavuzda bir kısıt bulunmamaktadır.

e-Defter Uygulamasında belge tipi olarak sadece aşağıdaki kavramlar kullanılacaktır.

  • check: Çek

  • invoice: Fatura

  • order-customer: Müşteri Sipariş Belgesi

  • order-vendor: Satıcı Sipariş Belgesi

  • voucher: Senet

  • shipment: Navlun

  • receipt: Makbuz

  • other: Diğer

Muhasebe kaydına esas teşkil eden işlem bir belgeye dayanıyorsa, mutlaka documenttype (belge tipi) alanının kullanılması gerekmektedir . Ancak muhasebe kaydına esas teşkil eden işlem bir belgeye dayanmıyorsa documenttype (belge tipi) alanı elektronik defterlerde kullanılmamalıdır.

Dolayısıyla muhasebe kaydına esas teşkil eden işlem bir belgeye dayanmıyorsa, belge türü, tarihi (documentdate) veya numarası (documentnumber) gibi bilgiler verilemez. Örneğin, açılış-kapanış işlemleri belgeye dayalı olmayabilir.

Muhasebe kaydına esas teşkil eden işlem sayılan belge tiplerinden birine dayanıyorsa, bu durumda belge tipi tanımlaması aşağıda belirtildiği şekilde yapılmalıdır. Örneğin fatura girişlerinde kullanılması gereken belge tipi “invoice” olacaktır. Ancak Fatura yerine geçen belgeler için “invoice” belge tipi kullanılamaz. Örneğin Serbest meslek makbuzu, fatura yerine geçen bir belge olmasına rağmen, elektronik defterde “invoice” olarak değil; “other” belge tipinde gösterilmelidir. Açıklama kısmında ise “serbest meslek makbuzu” olarak tanımlanmalıdır.

Yukarıda sayılan ilk yedi belge tipinin dışında muhasebe kaydına esas teşkil eden belgeler için “other” belge tipi kullanılır ve bu belgenin ne olduğuna dair açıklaması yapılır. Belge açıklama alanı, e-Defter xml alanlarında “documenttypedescription” alanına karşılık gelmektedir. Bu alan serbest metin olarak giriş yapılan bir alandır. Ancak belge açıklama alanına yapılan işlemin adı değil, doğrudan kayda esas belgenin adı yazılmalıdır. Örneğin, ücret bordrosu, teminat mektubu, sigorta poliçesi, dekont vb. belgeler “other(diğer)” olarak tanımlanabilecek belgelerdir. Ancak havale, eft, ödeme vb. işlem adları kayda esas belge olarak belge açıklaması alanına yazılmamalıdır.

Yazılımcıların dikkat etmesi gereken husus kayda esas teşkil eden tüm belge tipi girişlerine kendi yazılımlarında olanak vermeleridir. Ayrıca belgesiz kayıt girişlerinin de olması muhtemeldir. Dolayısıyla uyumlu yazılım firmaları, belge tipleri konusunda kullanıcılarını doğru bir şekilde yönlendirmek zorundadır.

Belge numarası ve Belge tarihi, elektronik defter xml’inde sırasıyla documentnumber ve documentdate alanlarına karşılık gelmektedir. Bu elemanlar yevmiye maddesine kaynak teşkil eden belgenin numarasını ve tarihini gösteren elemanlardır. Dolayısıyla yevmiye kaydına ait tarih ve numara ile belgeye ait numara ve tarih farklı olabilir. Kayda esas belgenin üzerinde kendine ait numara ve tarih var ise, documentnumber(belge numarası) ve documentdate(belge tarihi) alanlarına belge üzerindeki bilgiler yazılmalı, bu bilgiler yerine muhasebe fişinin tarihi ve numarası yazılmamalıdır.

Soru - 7 : E-Defter 'de Çek ile ilgili Portföye Giriş, Tahsilata Çıkış, Tahsil Edildi vb. evraklarda Belge Tarihi alanına Çekin Vade Tarihi bilgisi mi? Yoksa Bordro Tarihi bilgisi mi girilmesi gerekiyor.

Cevap: Bilindiği üzere çeklerde düzenleme tarihi mevcuttur. Vade tarihinin yazılması uygulamada yapılan teamüllerdendir.

e-Defter uygulamasında kılavuzda sayılan tüm belge tiplerinde olduğu gibi, her bir çek belgesinin de ayrı yevmiye maddelerine kaydedilmesi esastır.

Ancak çek bordrosuyla da kaydı mümkün olduğundan e-Defter uygulamasında da bu bordolar üzerinden, aynı alıcı veya satıcıya ait olmak şartıyla, birden fazla çek aynı yevmiye maddesinde kaydedilebilir.

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

Y.Yavuz 27.04.2015

Ayrıca muhasebe kaydında belge tipi “other” ve belge açıklaması “Çek bordrosu” olarak kaydı yapılır ve bu çek bordrosunun numarası ve tarihinin girilmesi zorunludur. Bu çek bordrosunda matbu bir numara ve tarih olmadığı için, oluşturulacak her bir bordro için müteselsil bir numara verilmeli ve bordronun oluşturulduğu günün tarihi üzerine yazılmalıdır. Her bir çek bordrosunda, çeklerin detayları yer almak zorundadır. Bu çek bordrosu firma kaşesi ve imzasıyla matbu olarak ya da elektronik imza/mali mühür ile elektronik ortamda muhafaza edilmek zorundadır.

Ayrıca elektronik ortamda tutulacak belgelerin görüntülenebilir ve doğrulanabilir şekilde muhafaza ve ibraz edilmesinden, diğer matbu belgeler de olduğu gibi, mükellef sorumludur.

Soru - 8 : Şube bazında e-defter kullanıldığında, her şube için yevmiye madde numarası ayrı mı olacak?

e-defter e geçiş tarihinden itibaren her işyeri için yevmiye madde numarası işyeri bazında 1' den mi başlayacak? Ya da yevmiye numarası işyerine bakılmaksızın mı yapılacak.

Cevap: Şube bazında defter tutmanız gerekiyorsa, bu durumda her şube kendi içinde bir firma gibi düşünülerek, her birinde yevmiye madde numarası (xbrl karşılığı entrynumbercounter), satır numarası(xbrl karşılığı linenumber), defter kontrol numarası (xbrl karşılığı uniqueid) 1'den başlatılarak hesap dönemi sonuna kadar müteselsil devam ettirilir.

Ayrıca elektronik deftere ilk geçiş tarihinizde (ister hesap dönemi başı, ister hesap dönemi içi olsun) oluşturacağınız defterlerin her birinde yevmiye madde numarası, satır numarası ve defter kontrol numarası yine 1'den başlatılmalıdır.

Soru - 9 : e-defter uygulamasına geçtiğimizde yazılım firmasını değiştirirsek yevmiye madde numarası nasıl oluşturulacak.

Cevap: elektronik deftere geçiş yapılıp, Gelir İdaresi Başkanlığına herhangi bir aya ait berat gönderildikten sonra uyumlu yazılım firmasının bir sonraki ay için değiştirmeye karar verilmesi durumunda, en son GİB’ na beratları gönderilen defterler hangi yevmiye maddesinde kaldılarsa, yeni defterlerinizde de müteselsil olarak kaldığı yerden devam ettirilmelidir. Önemli olan hangi yazılımın kullanıldığı değil, bir hesap dönemi içerisinde, şube veya merkez defterlerinin kendi içinde müteselsilinkilerinin korunmasıdır.

Soru 10 : e fatura mükellefiyim, e defter tutmak zorunda mıyım?

Cevap: 421 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre e-defter zorunluluk kapsamına giren mükellef grupları aşağıda yer almaktadır.

a) 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında madeni yağ lisansına sahip olanlar ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 25 Milyon TL brüt satış hasılatına sahip olanlar.

b) 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 10 Milyon TL brüt satış hasılatına sahip olanlar. Bu mükellef grupları zorunlu olarak e-Defter uygulamasına geçmelidir.

Soru 11- Yevmiye kaydına ilişkin açıklama yazmanın zorunluluğu var mı? e-Defter Uygulaması XBRL GL Yevmiye Defteri 1.3 kılavuzunda yer alan "3.4 entry comment" ve "3.10.13 detail comment" kısımlarının doldurulması zorunlu mudur? Yani yevmiye kaydına ilşikin açıklama yapmak mecburi midir?

Cevap: Elektronik defter projesinde muhasebe sel usul ve esasların nasıl yapılacağı belirlenmemektedir. Sadece teknik olarak verilerin belli bir düzende ve önceden tanımlanmış biçimlerde oluşturulmasını amaçlayan kurallar seti belirlenmektedir. Muhasebe kayıt açıklaması (entrycomment) yevmiye maddesine ilişkin açıklamadır. Satır açıklaması (detailcomment) ise yevmiyedeki her bir satır için açıklama alanı olarak kullanılmaktadır. Entrycomment alanı yevmiye defterlerinde görüntülenmekte, Detailcomment alanı Büyük Defterlerde görüntülenmektedir.

Elektronik defterlerde kayıt açıklaması yapılmaması durumunda, bu alana Gelir İdaresinin vermiş olduğu şema kuralları kapsamında otomatik olarak muhasebe fiş numarasının bilgisi aktarılmalıdır. Türk Ticaret Kanununa göre kayıtlarınızın net ve anlaşılır olması sorumluluğu e-Defter kullanıcılarına aittir.

Soru 12 : E-defterlerde yevmiye ile ilgili bölünme gayet açık bir şekilde anlatılmış fakat kebir bölünmesi net açıklanmamış.

Örneğin ocak ayında toplam 250mb(200mb + 50mb) lık bir yevmiye defteri kaydım var. Şubat ayında ise 100mb lık bir kayıt tutuldu diyelim. Kebir senede bir kere oluşacağı için bölünme sırası şu şekilde mi olmalı

=> 200mb(ocak ayı)+200mb(ocak ayı devamı ve şubat ayı)+... yoksa

=> 200mb(ocak ayı) + 50mb(ocak ayı devamı) + 100mb(şubat ayı) + ... mi olmalıdır.

Cevap: Kebir defteri de yevmiye defteri gibi aylık dönemler itibariyle oluşturulup beratları yüklenir. Kebir defterinin senede bir kez oluşturulacağı bilgisi yanlıştır. Bölme mantığında, yevmiye defteri hangi yevmiye maddesinde bölündü ise kebir defterinde de bölünen parçada bulunan yevmiye maddesindeki hesaplar yer almalıdır.

Soru 13 : Şube bazında e-defter üretirken kullanılan 4 haneli şube kodu nümerik olmak zorunda mı? Alfa numerik olabilir mi?

Cevap: Şube kodları nümerik olmalıdır.

Soru 14 : E-Defterde her faturanın tek bir Yevmiye kaydı ile gösterilmesi yerine, tek yevmiye kaydında istenen ayrıntıları ayrı satırda göstermek suretiyle tek bir Yevmiye kaydı ile girişi yapabilir miyiz?

Örneğin günlük ortalama 1500 fatura kesen bir şirkette, yevmiye kayıtları tek tek yapılması yerine tek yevmiye kaydı yapmak mümkün mü?

Cevap : Bu soru 15. Soruya verilen cevap ile aynıdır.

Soru 15: E defter mevzuatı gereği her bir fiş için ayrı bir yevmiye numarası ve tarihi verilmesi zorunlu mu?

Aylık gelen personel masraf formları içinde birden fazla ve farklı tarihlerde belge, yazarkasa fişi, vb. evrak bulunmaktadır. Bu evrakların kaydı yapılırken tek tarih, tek yevmiye numarası ile kayıt yapabilir miyiz? Yoksa her bir belge için ayrı yevmiye tarih ve numarası mı almalıyız? Gelen masraf formlarındaki evrak tarihleri ayın 1 - 31 arasında değişiklik göstermektedir. Bu durumda hangi tarihe kayıt yapmalıyız?

Cevap: Yevmiye madde numarası yevmiye defterinde olması gereken ve hesap dönemi başında 1’den başlatılan ve hesap döneminin sonuna kadar müteselsil devam eden bir sıra numarasıdır. Bu numara her yevmiye defteri parçasında müteselsil ilerlemelidir.

Şematronda bir defter parçası içerisindeki yevmiye madde numaralarının müteselsil bir şekilde ilerleyip ilerlemediği kontrol edilmektedir. Yazılımcıların dikkat etmesi gereken husus ise yevmiye madde numaralarının hesap dönemi içerisinde oluşturulan defter parçaları arasında da müteselsil bir şekilde ilerleyip ilerlemediğinin kontrolünün yapılmasıdır. Yevmiye madde numaralarının müteselsil bir şekilde ilerlemediği tespit edilirse kullanıcıya hata mesajı verilerek hatanın düzeltilmesi sağlanmalıdır.

Örneğin, 1 Ocak- 31 Aralık hesap dönemini kullanan bir mükellefin Ocak ayına ait en son defter parçasında yevmiye madde numarası 100 de bittiyse, Şubat ayının ilk parçası 101 yevmiye madde numarasından başlatılmalıdır.

Hesap dönem içerisinde e-Defter uygulamasına yapılan geçişlerde de bilindiği üzere geçiş tarihinden itibaren 1 aylık süre içerisinde kağıt defterin kapanış tasdikinin yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla kapanış tasdiki yapılan kağıt defterin yevmiye maddesi devam etmeyeceğinden, hesap dönemi içerisinde oluşturulacak ilk elektronik defterde yevmiye madde numarası 1’den başlatılmalıdır.

Gün içinde işletmenin ya da personelin yapmış olduğu giderlere ilişkin alınmış belgeler teknik kılavuzlarda sayılan belgelerden biriyse mutlaka belge tipi kılavuzda belirtildiği gibi olmalıdır. Örneğin, personelin yapmış olduğu giderler arasında belge olarak fatura varsa, bu fatura ayrı bir yevmiye kaydında belge türü “invoice” yani fatura olarak fatura belge tarih-numarası da yazılmak şartıyla kaydedilmelidir.

Eğer yapılan giderle ilgili belge tipi, sayılan ilk yedi belge tipinden biri değil ise bir masraf formu oluşturulup e-Defter uygulamasında belge tipi “other” ve belge açıklaması “masraf formu” olarak kaydı yapılır. Ayrıca bu masraf formunun numarası ve tarihinin de girilmesi zorunludur. Bu masraf formlarında matbu bir numara ve tarih olmadığı için, oluşturulacak her bir form için müteselsil bir numara ve formun oluşturulduğu günün tarihi üzerine yazılmalıdır. Bu masraf formunda yapılan giderlere ait belgelerin detayları yer almak zorundadır. Ayrıca bu masraf formu firma kaşesi ve imzasıyla matbu olarak ya da elektronik imza/mali mühür ile elektronik ortamda muhafaza edilmek zorundadır. Elektronik ortamda tutulacak belgelerin görüntülenebilir ve doğrulanabilir şekilde muhafaza ve ibraz edilmesinden, diğer matbu belgeler de olduğu gibi, mükellef sorumludur.

Soru 16: Aynı Bankadan, aynı tarihte, tek talimatla (tek belgeyle), farklı firmalara yapılan ödemelerin, her firmaya yapılan ödeme miktarı ve firma cari hesapları görünecek şekilde, bir(tek) yevmiye madde numarasıyla muhasebe kayıtlarına alabilir miyim?

Cevap: /Soru 17- Kasa’dan ödenen faturaları tahakkuk ettirmeden (320 çalıştırmadan) doğrudan ödeme şeklinde; belge detayına belge türü ve tarihini yazarak muhasebeleştirebilir miyiz?

Cevap: Elektronik defter projesinde muhasebeye istinaden usul ve esasların nasıl yapılacağı belirlenmemektedir. Sadece teknik olarak verilerin belli bir düzende ve önceden tanımlanmış biçimlerde oluşturulmasını amaçlayan kurallar seti belirlenmektedir. Bu kurallar belge bilgisinin, ödeme bilgisinin vb. alanların belirlenen XBRL standardında nasıl kullanılacağını anlatan kılavuzlarla sizlere ulaştırılmaktadır. Dolayısıyla faturalar ve ödemelere ilişkin alınan makbuzların kayıt esasları elektronik defterde de uygulanacaktır. . Bu kayıtları yaparken belgelere ilişkin numara, tarih ve ödeme/tahsilat yapıldığında da bu bilginin verilmesi gereklidir.

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

Y.Yavuz 27.04.2015

Soru 18 : e-defter uygulamasına geçmek isteyen mükellef, e-fatura kullanmak zorunda mı?

Cevap: 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğinde yapılan değişiklik ile e-Defter uygulamasının ön koşullarından olan e-Fatura kullanıcısı olma zorunluluğu kaldırılmıştır. Yani e-Fatura kayıtlı kullanıcısı olmadan da e-Defter uygulamasından yararlanılabilir.

Soru 19 : e-defterde aynı yevmiye maddesinin farklı satırlarında paymentMethod alanında farklı ödeme tipleri gönderilebilir mi? Örneğin bir yevmiye maddesinin bir satırında paymentMethod değeri "Banka" iken, aynı yevmiye maddesinin diğer satırında paymentMethod değeri "Nakit" olabilir mi?

Cevap: Muhasebe kaydına esas teşkil eden işlemin ödeme yöntemi farklı ise farklı yevmiye maddelerinde kaydedilmesi gerekmektedir.

Soru 20 : Şirket personeli yurtiçinde harcama yaptıktan sonra ilgili fişleri (yemek, taksi, otel,...vs) ibraz ederek ödeme almaktadır. Mevcut durumda (kağıt defter) bu masraf fişleri yevmiye defterine işlenirken aynı yevmiye maddesine eklenmektedir.

e-Defter'e geçildiğinde bir belgenin bir maddede gösterilmesi zorunlu olduğundan fişlerin teker teker işlenmesi operasyonel açıdan imkansız hale gelmektedir. Bu sebeple doküman tipi "other" seçilip "Masraf Formu" adı altında şirket kaşe ve imzası ile fişlerin eklendiği bir formun saklanması mevzuat açısından uygun mudur?

Cevap: Doküman tipi "other" seçilip "Masraf Formu" adı altında şirket kaşe ve imzası ile fişlerin eklendiği bir formun saklanması koşulu ile kayıt yapılabilir.

Soru 21 : Birden çok çekin portföye alınması işleminde, bütün çekleri ayrı ayrı yevmiye maddesinde girmek yerine, tüm çekleri "çek alındı bordrosu" diye bir belge tipi belirleyip "other" tipinde tek bir belge (bu belgeye de bir belge tarihi ve belge numarası vererek imzalı ve mühürlü şekilde saklamak kaydıyla) olarak kayıt yapılabilir mi?

Cevap: e-Defter uygulamasında kılavuzda sayılan tüm belge tiplerinde olduğu gibi, her bir çek belgesinin de ayrı yevmiye maddelerine kaydedilmesi esastır. Ancak çek bordrosuyla da kaydı mümkün olduğundan e-Defter uygulamasında da bu bordolar üzerinden, aynı alıcı veya satıcıya ait olmak şartıyla, birden fazla çek aynı yevmiye maddesinde kaydedilebilir. Ayrıca muhasebe kaydında belge tipi “other” ve belge açıklaması “Çek bordrosu” olarak kaydı yapılır ve bu çek bordrosunun numarası ve tarihinin girilmesi zorunludur. Bu çek bordrosunda matbu bir numara ve tarih olmadığı için, oluşturulacak her bir bordro için müteselsil bir numara verilmeli ve bordronun oluşturulduğu günün tarihi üzerine yazılmalıdır.

Her bir çek bordrosunda, çeklerin detayları yer almak zorundadır. Bu çek bordrosu firma kaşesi ve imzasıyla matbu olarak ya da elektronik imza/mali mühür ile elektronik ortamda muhafaza edilmek zorundadır. Elektronik ortamda tutulacak belgelerin görüntülenebilir ve doğrulanabilir şekilde muhafaza ve ibraz edilmesinden, diğer matbu belgeler de olduğu gibi, mükellef sorumludur.

Soru 22 : Özellikle yurt dışı bağlantılı firmaların kayıt açıklaması (entryComment) , satır açıklaması (detailComment), alt hesap adı (accountSubDescription) ve ödeme yöntemi (paymentMethod) için Muhasebe sistemlerinde İngilizce değerler ürettiklerini görüyoruz.

entryComment : AP EXPENSES

detailComment : EXP/ Overtime

accountSubDescription : Taxi Expenses

paymentMethod : APEXP

E-Defter üretilirken tamamı serbest metin olarak doldurulacak bu 4 alana İngilizce değerler girilmesinin bir sakıncası var mıdır?

Cevap: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı tarafından 19 Aralık 2012 Tarihli ve 28502 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan TİCARİ DEFTERLERE İLİŞKİN TEBLİĞ in 19. maddesinde; "Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Kanun ve bu Tebliğ uyarınca tutulacak ticari defterler Türkçe tutulur ve kayıtlarda Türk para birimi kullanılır" hükmü bulunmaktadır.

Soru 23 : 01.12.2014 tarihinde e-Defter uygulamasına başlanılması durumunda, kâğıt ortamındaki defter kapanışını ne zamana kadar yapmalıyız, hangi tarihe kadar olan defterlerin kapanışını vermemiz gerekecektir.

Cevap: Eğer Hesap dönemi başlangıcında e-defter uygulamasına başlandıysa, önceki hesap dönemine ait kâğıt defterlerin kapanış tasdiki, Türk Ticaret Kanununa göre belirtilen yasal süreler içerisinde yapılmalıdır. Bu süre Türk Ticaret Kanununda “izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar” şeklinde belirtilmiştir.

Eğer Hesap dönemi içerisinde e-defter uygulamasına başlandıysa, e-deftere başlanmadan önceki döneme ait kâğıt defterlerin kapanış tasdikinin hangi süreler içerisinde yapılacağı 2 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliği’nde aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

MADDE 4 - "3.3.4. Aylık dönem, sadece onaya sunulan ayın defter kayıtlarını ifade etmekte olup, önceki aylara ait kayıtları içermez. Hesap dönemi veya takvim yılı içerisinde de elektronik defter tutmaya başlanabilir. Ancak hesap dönemi veya takvim yılı içerisinde elektronik defter tutmaya başlayanlar, başladıkları tarihi izleyen bir aylık süre içerisinde eski defterlerine kapanış tasdiki yaptıracaklardır."

Soru 24 : Soru E-Defter’e entegratör aracılığı ile geçmeyi düşünüyoruz; Kayıtlarımızı hali hazırda belli bir formatta sistemimizde tutmaktayız. 01.01.2015 ten itibaren yine kayıtlarımızı bu şekilde tutmaya devam edip; dışarıdan entegratör bu kayıtlarımızı E-DEFTER ile uyumlu hale getirip GİB e yollar ise; bizim sistemimizdeki kayıtlarımız ile defterdekiler farklı olacaktır. Bu sorun teşkil eder mi?

Cevap: Muhasebe kayıtlarınızda asıl olan resmi defterlerinizdir. Eğer oluşturacağınız elektronik defterler GİB’in istediği formatta ise bir sorun bulunmamaktadır.

Soru 25 : Yevmiye ve kebir defterleri periyodlara bölünerek birden fazla dosyaya bölündüğü zaman yevmiye ve Kebir’in aynı periyodlarda mı bölünmesi gerekir.

Örneğin bir aylık yevmiye defterini 200'er MB'lar halinde 5 parçaya böldük, fakat aynı ayın kebiri 200MB'lık 3 parçaya sığabiliyor olabilir. Aşağıdaki gibi (yevmiye ve kebir birbirinden farklı periyodlarda) oluşturulabilir mi?

Yevmiye 1.parça (1-6 Eylül)

Yevmiye 2.parça (7-12 Eylül)

Yevmiye 3.parça (13-18 Eylül)

Yevmiye 4.parça (19-24 Eylül)

Yevmiye 5.parça (25-30 Eylül)

Kebir 1.parça (1-10 Eylül)

Kebir 2.parça (11-20 Eylül)

Kebir 3.parça (21-30 Eylül)”

Cevap: Sorunuzda belirttiğiniz şekilde oluşturulamaz. Yevmiye defteri ve büyük defter birebir aynı olmak zorundadır.

Soru 26 : İrsaliye belgesinin hangi e-defter belge türünde (shipment / other) gösterilmesi gerekir?

Cevap: http://www.edefter.gov.tr/dosya/e-DefterUygulamaKilavuzu.pdf [^] linkinde yer alan uygulama kılavuzunun 12. sayfasında sorunuzun cevabına ilişkin ayrıntılı bilgi mevcuttur.

Soru 27 : Kasadan vermiş olduğumuz iş avansına istinaden, personelimiz, iş avansı tutarında fatura getirmiştir. İş avansını tedarikçi hesabı ile çalıştırıp kapattığımızda (320 (B) - 195 (A)), bu kayıt için bir ödeme türü girilmesi gerekir mi? Yoksa bu işlemi hesaplar arası virman gibi düşünüp ödemeye konu teşkil etmeyeceği şeklinde mi düşünmek gerekir?

Cevap: İşletmenize düzenlenen faturanın ödemesi nakit olduğu için faturanın kaydedildiği yevmiye maddesinde ödeme yöntemi "nakit" olarak yer almalıdır.

Soru 28 : İrsaliye ve devamında kesilen fatura senaryosunda irsaliye hareketi ile oluşan muhasebe belgelerinde irsaliye matbu numaraları e-Defter’e gönderilecek mi?

Virman, düzeltme, amortisman ve bu gibi kayıtlarda belge tip tanımlaması ne olmalıdır?

Cevap: Kâğıt defterlerinizde irsaliye ile ilgili kayıt yapıyor musunuz? İrsaliyenin kayıt edileceği ile ilgili e-defter uygulamasında (teknik olarak) bir zorunluluk yok. Ama irsaliye bilgilerini kayıt etmek istiyorsanız belge türü "other" seçerek belge açıklaması alanına "irsaliye" yazarak tarih ve numara belirterek kayıt edebilirsiniz.

Virman, düzeltme, amortistman gibi kayıtlar belgesi olmayan kayıtlardır. Bu gibi kayıtlarda (belgesi olamayan işlemler) belge türü belirtilmeden kayıt yapılabilir.

Soru 29 : Kasa fişlerini detay bilgileri gösteren bir icmal hazırlayıp referans numarası vermek suretiyle bu icmale ekleyerek tek satırda (örn:50 adet aynı güne ait fişi) tek yevmiye fişinde gerekli kayıt işlemlerini yaptığımızda gerek mevzuat gerekse teknik açıdan sıkıntı yaşar mıyız?

Cevap: Sizin düzenlediğiniz yazar kasa fişlerini kaydetmek istiyorsanız gün sonu alınan "Z Raporunu" belge türü "other" yazılarak belge açıklaması alanına "Z Raporu" yazılarak bu raporun tarih ve numarasını yazarak kayıt edebilirsiniz.

Size düzenlenen yazar kasa fişlerini ise bir icmal listesinde ayrıntıları gösterilmek şartı ile ve bu icmal listesinin firma tarafından kaşeli imzalı saklanması şartı ile belge türü "other" yazılarak belge açıklaması alanına "İcmal Listesi" yazılarak bu listenin tarih ve numarasını yazarak kayıt edebilirsiniz. Bu konuda Gelir İdaresi Başkanlığınca yapılan açıklama şöyledir.

Gün sonunda her bir yazar kasadan alınan Z raporu, muhasebe kaydında belge tipi “other” ve belge açıklaması “Z Raporu” olarak kaydı yapılır. Ayrıca bu Z Raporu’nun numarası ve tarihinin de girilmesi zorunludur. Ancak gün içinde yapılan satışlarda Z Raporunun üzerinde yer alan ödeme yöntemlerine (nakit, kredi kartı, vb.) göre ayrıştırılmalıdır. Ödeme yöntemine isabet edecek KDV tutarlarının da ayrıştırılması ve her bir ödeme yönteminin farklı yevmiye maddelerinde gösterilmesi gerekmektedir.

Eğer ödeme yöntemine isabet edecek KDV tutarlarının da ayrıştırılması yapılamıyorsa, Z raporunda yer alan satış ve KDV tutarının hepsi tercih edilen ara bir hesaba (örneğin 120 Alıcılar) ödeme yöntemi belirtilmeden bir yevmiye maddesinde yazılıp, bu yevmiye maddesinde belge tipi “other” ve belge açıklaması “ Z raporu” olarak kaydı yapılır. Ayrıca bu Z raporunun numara ve tarihinin de bu yevmiye maddesinde olması zorunludur. Daha sonra Z raporunda yer alan ödeme yöntemlerine göre, yapılacak diğer yevmiye kayıtlarında ara hesapta yer alan tutarın içinde ödeme yöntemlerine isabet eden tutarlar, ilgili hesaplara kaydedilir.

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

Y.Yavuz 27.04.2015

Bu kayıtlarda aynı Z raporunun belge tipi “other” ve belge açıklaması “ Z raporu” olarak kaydı yapılmalıdır. Ayrıca bu Z raporunun numara ve tarihinin de girilmesi zorunludur. Ödeme şekli olarak da nakit ise nakit, kredi kartı ise kredi kartı olarak belirtilir. Dikkat edilmesi gereken, Z raporunda var olan ödeme yöntemlerinin hepsi ayrı birer yevmiye maddesi olarak kaydedilmelidir.

Soru 30 : Her gün düzenlediğimiz satış faturalarını tek bir muhasebe fişi ile kayıt ediyoruz. Bu yevmiye maddesinin içerisinde o güne ait düzenlenen tüm satış faturaların bilgileri mevcuttur. E-defter mevzuatına göre tüm satış faturalarını (faturaların listesini ayrıca ibraz edebiliriz )tek bir yevmiye kaydı yaparak e-defterde gösterebilir miyiz?

Bankaya gelen veya gönderilen havalelerin yevmiye kayıtlarında banka dekont numarasının yazılması gerektiği belirtilmektedir. Yukarı belirttiğimiz sorumuza paralel olarak banka işlemlerini her gün için tek bir yevmiye maddesi olarak (gerektiğinde bu yevmiye maddesinin hangi işlemler için olduğunu liste olarak verebileceğiz) e-defterde gösterebilir miyiz?

Cevap: e-defter uygulamasında fatura kayıtlarınızı belge türü fatura seçerek belge numarası ve belge tarihi girerek kayıt etmek zorundasınız. Belge tarihi ve numarası gireceğiniz için birden fazla faturayı aynı yevmiye maddesine kayıt edemezsiniz.

Banka işlemlerini bir listede ya da ekstre olarak belirtirseniz bu belgeyi other olarak kaydedebilirsiniz.

Soru 31 : Banka dekont işlemlerini other - dekont olarak aktarabileceğimiz belirtilmiş. Bu durumda data kontrollerinde belge numarası alanı zorunlu. Belge numarası olarak beklenen veri nedir? Bankanın dekont numarası mı, yoksa sistemimizdeki ilgili sistem numarası mı belirtilmelidir.

Cevap: Belge numarası belge üzerinde yazan numara olup, sistemin ürettiği numara değildir.

Soru 32 : Müşteriden aldığımız 20 adet çek için bir çek giriş işlemi yapıyoruz. Dolayısıyla müşterinin cari hesabına bu işlem tek satır olarak geçiyor. 20 adet çekin toplamı, bu çeklerin ortalama vadesi ve çeki girdiğimiz bordro numarası bulunuyor. Bu belgenin numarasını bordro numarası olarak kullanabilir miyiz? ?

Bunu yapmazsak her bir çek için müşterinin hesabına bir satır olarak işlenmek zorunda kalınacağından, çok fazla çek tahsilatı ve buna bağlı olarak ödemesi olan firmalar için, ekstreler işin içinden çıkılmaz hal alıp, mutabakatlarda hep karşımıza sorun olarak çıkacak. Belge numarası için bordro numarasını yazdırmamız mevzuata uygun mu?

Çekile ilgili kayıtlarda, belge numarası olarak bordronun numarasını veya çek aldığımızda bir tahsilat makbuzu kesip müşteriye veriyoruz. Satıcı da bize aynı şekilde verdiğimiz çekler için, çek tahsilat makbuzunun numarasını belge numarası olarak yazsak e-defter mevzuatına uygun olur mu?

Cevap: Birden fazla çekin ayrıntılı bilgilerini çek bordrosuna yazıp bu bordroyu firma imzalayıp kaşeleyip saklamak kaydıyla belge türü "other" yazılarak belge açıklaması "Çek Bordrosu" yazılarak bu bordronun tarih ve numarasını yazarak kayıt edebilirsiniz.

Soru 33 : 01.04.2014 tarihinden itibaren normal süresi içinde e-fatura kullanmaya başladık. Temmuz ayında da e-defter.gov.tr adresinden e-defter başvurusunu yaptık. Bu durumda, hangi ay itibariyle e-defter kullanmaya başlamamız gerekiyor. Yani, 2014 yılının hangi aylarını kâğıt deftere yazdıracağız, hangi aydan itibaren e-defter sistemine yükleme yapacağız. 31 Aralık tarihine kadar Eylül dönemi defterlerini sisteme yüklememiz gerekiyor muydu?

Cevap: e-defter uygulamasına 2014 Temmuz ayı içerisinde başvuru yaptıysanız başvuruda bildirdiğiniz mail adresinize hangi tarihten itibaren e-defter kullanmanız gerektiği ile ilgili başvuru formuyla beraber GİB tarafından mail gönderilmiştir. Söz konusu mailde yazan tarihe göre e-defter uygulamasına geçebilirdiniz.

Soru 34 : e-Defter uygulamasının teknik kılavuzlarında her belgenin ayrı yevmiye kayıtlarında gösterilmesi gerektiği belirtiliyor. Ancak ilgili tebliğlerde bu yönde bir açıklamaya rastlayamadık. Biz, 17.09.2014 tarihine kadar entegre işlemlerimizde kasa tek bir yevmiye fişinde, aynı tarihli faturalar tek bir yevmiye fişi şeklinde kayıt edilmiştir.

İşlem hacmimizin yoğun olması nedeniyle, bu tarihten önceki kayıtlarımızı ayrı ayrı yevmiye fişine aktarmak mümkün değil. Bu konuda ne yapabiliriz.

Cevap: Defter Tutma Usulleri ile ilgili tebliğlerde, yevmiye kaydına esas teşkil eden belgenin tarih ve numarasının yazılma zorunlu olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla belgesi olan bir işlem için e-defter uygulamasında belge türü seçilerek belge tarihi ve numarasının yazılması gerekiyor.

Soru 35 : Ücret Bordrosu, amortisman, KDV, Gelir tahakkuku gibi amaçla oluşturulan muhasebe kayıtlarında DOCUMENTTYPE other olarak seçiliyor. Ancak DOCUMENT NUMBER ve DATE zorunlu alan olarak belirtilmiş.

Şematron dosyasında aşağıdaki ibareler yer alıyor. gl-cor:documentType elemanının değeri 'other' olması durumunda gl-cor:documentNumber ve gl-cor:documentDate elemanları da olmalıdır.

Bu durumda ilgili alanlar nasıl doldurulacaktır?

Cevap: İşletmede, amortisman kaydı, virman işlemi gibi belgeye dayanmayan kayıtlar olabilmektedir. e-Defter uygulamasında belgeye dayanmayan bir işlem varsa belge türü alanını kullanmanıza gerek yok. Ancak belge olmakla birlikte bu belgeler fatura, çek, senet, makbuz, navlun, satıcı sipariş belgesi, müşteri sipariş belgesi gibi belge türü haricinde bir belge olması halinde, “documentType other “ seçilerek belge açıklaması alanına belgenin ismi yazıp belge tarihi ve numarası yazmanız zorunlu. Eğer belge üzerinde matbu bir tarih ve numara yoksa firma bu belgeye bir tarih numara vererek kayıt yapabilir.

Ücret Bordrosuna istinaden GİB tarafından yapılan açıklamalar şöyledir. Firmalar çalışanları için aylık olarak oluşturacakları ücret bordrolarını, e-Defter uygulamasına aktarırken, tüm personel için oluşan bordroları bir listeye bağlayıp, belge tipi “other” ve belge açıklaması “Ücret Bordrosu İcmali” olarak kaydedebilir.

Ücret bordrosu icmalinin numara ve tarihinin girilmesi zorunludur. Ancak Ücret bordrosu icmalinde matbu bir numara ve tarih olmadığı için, oluşturulacak her bir icmal listesi için müteselsil bir numara verilmeli ve icmalin oluşturulduğu günün tarihi üzerine yazılmalıdır. Bu ücret bordrosu icmalinde her bir ücret bordrosunun detayları yer almalıdır.

Ayrıca bu icmaller firma kaşesi ve imzasıyla matbu olarak ya da elektronik imza/mali mühür ile elektronik ortamda muhafaza edilmek zorundadır. Elektronik ortamda tutulacak belgelerin görüntülenebilir ve doğrulanabilir şekilde muhafaza ve ibraz edilmesinden, diğer matbu belgeler de olduğu gibi, mükellef sorumludur.

Soru 36- Parekende sektöründe mal iadesi gider pusulası ile yapılmaktadır. Ancak belge tipleri içinde gider pusulası bulunmuyor. Bu nedenle belge tipi olarak “diğer” açıklamasıyla gider pusulasının yazılması doğru olur mu?

Cevap: İfade ettiğiniz şekilde yapabilirsiniz. Ayrıca belge tipinin (DocumentType) “diğer (other)” yazılması durumunda belge açıklamasının yanı sıra; belge numarası (Document Number) ve belge tarihinin (Document Date) de yazılması gerekmektedir. Yani gider pusulasının tarihini ve numarasını yazmalısınız.

Soru 37: E-defter için oluşturulan belgelerde her bir çek, portföye alınırken ayrı yevmiye kaydı oluşturulmaktadır. Aynı durum bu çeklerin bankaya tahsilata verilmesi durumunda da geçerli midir? Çek ile ilgili her türlü işlem de çekin bir belge numarası olduğu için ayrı bir yevmiye kaydı oluşturmamız gerekli mi?

Ayrıca bankadan ödeme dekontu geldiğinde, bunu sisteme other tipinde mi gireceğiz? Senetler için de bordro yapıp belge türü olarak bunu yazabilir miyiz?

Cevap: Banka dekontunu belge türü “other” yazarak belge açıklamasına da dekont yazarak kayıt edebilirsiniz.

Çek işletmeye alınırken ve tahsilat yapılırken de ayrı yevmiye maddesinde kayıt edilmesi gerekir. Senetler için yapılan bordro için ise işlem şöyle olacaktır.

e-Defter uygulamasında kılavuzda sayılan tüm belge türlerinde olduğu gibi, her bir senet belgesinin de ayrı yevmiye maddelerine kaydedilmesi esastır. Ancak senet bordrosuyla da kaydı mümkün olduğundan e-Defter uygulamasında da bu bordolar üzerinden, aynı alıcı veya satıcıya ait olmak şartıyla, birden fazla senet aynı yevmiye maddesinde kaydedilebilir. Ayrıca muhasebe kaydında belge tipi “other” ve belge açıklaması “Senet bordrosu” olarak kaydı yapılır ve bu senet bordrosunun numarası ve tarihinin girilmesi zorunludur.

Bu senet bordrosunda matbu bir numara ve tarih olmadığı için, oluşturulacak her bir bordro için müteselsil bir numara verilmeli ve bordronun oluşturulduğu günün tarihi üzerine yazılmalıdır. Senet bordrolarında, senetlerin detayları yer almak zorundadır.

Bu senet bordrosu firma kaşesi ve imzasıyla matbu olarak ya da elektronik imza/mali mühür ile elektronik ortamda muhafaza edilmek zorundadır. Elektronik ortamda tutulacak belgelerin görüntülenebilir ve doğrulanabilir şekilde muhafaza ve ibraz edilmesinden, diğer matbu belgeler de olduğu gibi, mükellef sorumludur.

Soru 38 : Açılış kayıtlarının bulunduğu ocak ayı için e-defter oluşturma işlemi yaparken, açılış belgelerine ait kayıtların ilk başta olması, yani ilk yevmiye madde numaralarını alması gibi bir zorunluluk var mıdır?

Sistemimizde, 1 Ocak tarihi itibariyle aşağıdaki 5 muhasebe fişi bulunmaktadır.

A fişi: Açılış fişi değil,

B fişi: Açılış fişi değil,

C fişi: Açılış fişi,

D fişi: Açılış fişi

E fişi: Açılış fişi değil

Bu fişlere aşağıdaki yevmiye maddelerini verdik. Yaptığımız işlem doğru oldu mu?

A fişine: (Yevmiye Madde No: 1)

B fişine: (Yevmiye Madde No: 2)

C fişine: (Yevmiye Madde No: 3)

D fişine: (Yevmiye Madde No: 4)

E fişine (Yevmiye Madde No: 5)

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

Y.Yavuz 27.04.2015

Cevap: Açılış kayıtlarının bulunduğu ocak ayı için e-defter oluşturma işlemi yaparken, açılış belgelerine ait kayıtların ilk başta olması e-defter uygulaması ile getirilen bir yenilik değildir. Kâğıt defterde nasıl yapıyorsanız o şekilde yapmalısınız. Uygulamada genelde açılış kayıtlarının, açılış dönemi defterinde ilk başta yer alması gerekiyor.

Soru 39 : e-fatura zorunluluğunda değiliz. Ancak çalıştığımız firma bizi e-faturaya geçmemiz için kısa bir süre verdiğinden bende başvurumu yapmıştım. Bu durumda e-faturaya geçmemden dolayı;

1-) Otomatikman e-defter kullanmam gerekiyor mu? Yoksa normal noterden tasdik ettirdiğimiz deftere mi kayıt yapacağız.

2-) Aynı firma ile çalışan başka bir firmamız yeni işe başladığından İşletme Defteri tutmaktadır. Bu durumda yıl içerisinde Bilanço usulüne göre defter tasdik ettirmem mi gerekiyordu.

Cevap:

1- e-Faturaya başvuru yapmış olmanız, e-defter uygulamasına da başvurmak zorunda olmanızı gerektirmiyor. Ancak kendi isteğinizle e-Defter uygulamasına geçmek istiyorsanız başvuru yapmanız gerekmektedir. Öte yandan alınan ve verilen e-faturaların kayıt usulünde eskiye göre bir değişiklik bulunmamaktadır.

2- e-Defter uygulamasından sadece bilanço esasına göre defter tutan mükellefler yararlanıyor. Eğer işletme defteri tutuyorsanız e-defter uygulamasından yararlanamazsınız.

Soru 40 : Serbest bölgede faaliyet gösteren şubemiz için ayrı defter tasdik ettirmiştik. e-Defter uygulamasına geçildikten sonra da aynı uygulamaya devam etmek zorunlu mu?

Cevap: e-Defter uygulamasında, şube bazında defter oluşturma imkânı vardır. Şubeniz için ayrı bir başvuru yapmanıza gerek yok. Sadece merkez için başvuru yapmanız yeterlidir. Uyumlu yazılıma sahip firmaya serbest bölgeniz için ayrı defter tutmak istediğinizi bildirin. Serbest bölgeniz için ayrı defter ve beratlar oluşturulur. Bunun için Gelir İdaresi Başkanlığından izin almanıza gerek yoktur.

Soru 41 : E-defter kullanımında, firma personelimiz tarafından iş akış çerçevesi içerisinde oluşan masraflara ilişkin perakende satış fişlerinin tek bir yevmiye kaydıyla kayıtlara alınması mümkün mü?

Cevap: Masraf fişlerinin ayrıntılarını gösterir şekilde bir icmal listesinde toplayarak bu listeye bir tarih ve numara verip (firma kaşeli ve imzalı ya da elektronik imzalı halde saklanmak koşulu ile) belge türü other yazılarak kayıt yapılabilirsiniz.

Soru 42- E-Defter Uygulaması Başvuru Kılavuzu'nda madde 3.3 te "kullanılacak olan zaman damgaları TÜBİTAK-BİLGEM Kamu Sertifikasyon Merkezi nden temin edilecektir" ifadesi bulunmaktadır. Bu bir zorunluluk mudur? Zaman Damgasını, aynı hizmeti veren başka firmalardan alarak kullanamaz mıyız?

Cevap: Zaman damgasının TÜBİTAK-BİLGEM Kamu Sertifikasyon Merkezi ’nden temin edilmesi zorunluluktur.

Soru 43- E-defterlerde yevmiye ile ilgili bölünme gayet açık bir şekilde anlatılmış fakat kebir bölünmesi biraz kafa karıştırıyor.

Örneğin ocak ayında toplam 250mb(200mb + 50mb) lık bir yevmiye defteri kaydım var. Şubat ayında ise 100mb lık bir kayıt tutuldu diyelim. Kebir senede bir kere oluşacağı için bölünme sırası aşağıdaki şekilde mi olmalı?

=> 200mb(ocak ayı)+200mb(ocak ayı devamı ve şubat ayı)+... yoksa

=> 200mb(ocak ayı) + 50mb(ocak ayı devamı) + 100mb(şubat ayı) + ... mi olmalıdır?

Cevap: Kebir defteri de yevmiye defteri gibi aylık dönemler itibariyle oluşturulup beratları yüklenmelidir. Kebir defterinin senede bir kez oluşturulacağı bilgisi yanlıştır. Bölme mantığında yevmiye defteri hangi yevmiye maddesinde bölündü ise kebir defterinde de bölünen parçada bulunan yevmiye maddesindeki hesaplar yer almalıdır.

Soru 44 : 01.07.2014 Tarihinden itibaren E-defter kullanmaya başlayan bir şirketiz. Defter-i Kebiri E-defter olarak gönderirken 30.06.2014 tarihindeki Devir bilgisi Olmalı mıydı?

Cevap: e-Defter uygulamasında önceki aylara ait kâğıt defterlerin devir bilgisinin yazıldığı bir alan bulunmamaktadır.

e-Defter uygulamasında her defter parçası kendi içinde tutar bilgisi bulunmakta olup bir sonraki defter parçasına devir olarak aktarılmaz.

Soru 45 : 01.07.2014 Tarihinden itibaren E-defter kullanmaya başladık. 01.07.2014 tarihi öncesinde ki defterimizi döktürüp, kapanış onayını yaptırdık. E-defterdeki ilk yevmiye numaramızı da “ 1 “ olarak başladık. Yaptığımız işlem doğru mu?

Cevap: Hesap dönemi içinde geçişlerde ilk e-defterin yevmiye madde numarası 1 den başlamalıdır. Önceki dönemlerin (kağıt defterin) kapanış tasdiki yapıldığı için kapanışı yapılan defterin numarası devam etmez. Bu nedenle yaptığınız işlem doğrudur.

Soru 46 : Haziran/2014 döneminde hatalı yevmiye kaydı yaptık. Bunun silinmesi için ne yapmalıyız?

Cevap: 1 Sıra Numaralı Elektronik Defter Genel Tebliğin 7-a maddesinde yazan hükme göre durumunuzu değerlendirip dilekçe ile Gelir İdaresi Başkanlığına başvurmanız gerekmektedir. Başkanlıkça yapılacak değerlendirmede eğer uygun bulunursa gerekli işlem yapılıp tarafınıza bilgi verilecektir.

Soru 47- Şube için e-defter oluşturulması durumunda kontrol numarası şube bazında müteselsil mi olmalı?

Örneğin bir mükellefin İstanbul Merter’deki şubesi için oluşturulan yevmiye defterinin kontrol numarası YEVXXXX01 ile başlayarak müteselsil artarken, Ataşehir şubesi için oluşturulan yevmiye defterlerinin kontrol numarası da kendi içinde YEVXXX01 başlayarak müteselsil artar mı olmalıdır?

Cevap: Her şubenin defterinin tekil numarası kendi içinde müteselsil artmalıdır.

Soru 48 : Kılavuzlarda, Makbuz belge tipi ile "tahsilat-tediye-serbest meslek makbuzu" ifadeleri mi belirtilmek istenmiştir?

Kasadan yapılan işlemlerin tümüne makbuz düzenlenmediği halde (kasa fişleri vb.) tüm harcamaları bu grupta mı toplayacağız?

Cevap: Makbuz belge türü e-defter uygulaması ile getirilen yeni bir belge türü değildir. Bu belge türünün kullanımı ile ilgili GİB tarafından yayınlanan teknik kılavuzlarda bir kısıt bulunmamaktadır.

Soru 49 : Şirketimizin kullandığı muhasebe programı, farklı müşteri/tedarikçilere ait birden fazla alış veya satış faturalarını birleştirerek tek bir yevmiye fişinde kayıt etmektedir. e-defter uygulamasında her bir belgenin ayrı yevmiye kayıtlarında gösterilmesi zorunlu mu?

Cevap: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığından 19.12.2012 tarih ve 28502 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ” in 6. maddesinde "Her kaydın dayandığı belgelerin türü ile varsa tarihleri ve sayıları" yazılmalıdır denilmektedir. Bu hükme göre muhasebe kaydına teşkil eden bir belge varsa bu belge "belge türü" olarak yazılmalıdır. Bu durumda her bir belge bir yevmiye maddesine kayıt edilmesi gerekiyor.

Soru 50 : Şirketimiz kâğıt ortamında merkeze ayrı şubelere ayrı defterler tasdik ettirmek suretiyle kayıtlarımızı oluşturduk.

e defter uygulamasında aynı uygulama devam edecek mi? Yoksa şirketin merkez ve şubeleri için tek e-defter mi oluşturulacak?

E faturada merkez ve şubeler ayrı etiketler kullanmak suretiyle fatura oluşturabiliyoruz. Bu durum e-defter de de mümkün olacak mı?

Cevap: e-Defter uygulamasında şube bazında defter oluşturma imkânı vardır. Yani merkez ve şubeleriniz için ayrı defterler tutabilirsiniz.

Soru 51 : e-deftere başvurabilmek için e-fatura için aldığımız mali mühür yeterli midir? Yoksa e-defter için ayrıca bir mali mühür almak gerekli mi?

Cevap: Defter için ayrıca bir mali mühür alma zorunluluğu yoktur. e-Faturada kullanılan mali mührü kullanmak mümkündür.

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

Y.Yavuz 27.04.2015

Soru 52- Muhasebe programımız her bir güne ait alış faturalarını bir yevmiye maddesi, satış faturalarını bir yevmiye maddesi, gelen havaleleri bir yevmiye maddesi altında (Örneğin 10 adet satış faturası bir yevmiye maddesi olarak, ancak 10 faturanın tüm kalemlerini ayrı ayrı göstermek suretiyle ) kayıt etmektedir. e-defter sisteminde de aynı uygulamayı yapabilir miyiz?

Cevap: e-Defter uygulamasının teknik kılavuzlarına göre her ayrı belge ayrı yevmiye kayıtlarında gösterilmesi gerektiğinden yapamazsınız.

Soru 53- Bir müşterimiz aynı vergi kimlik numarasına sahip 4 şubesinden 1 tanesi için farklı bir e-defter programı kullanıyor. Diğer 3 şubesi için bizim e-defter programını kullanmak istiyor. Bir şirketin birden çok e-defter programını şube bazında kullanması mümkün mü?

Cevap: Bir şirket şubeleri için olsun ya da olmasın sadece bir tane uyumluluk onayı almış e-defter yazılımı kullanabilir.

Soru 54- Bir fatura için bir yevmiye fişi oluşturulup basıldığında, senede 5000 fatura düzenleyen bir firma sadece bu faturalar için 5000 sayfa sürekli form veya A4 basım yapmalı. Bu durum Ciddi kâğıt ve yer israfı değil mi?

Cevap: e-defter uygulamasında her bir belgenin ayrı yevmiye maddelerinde kaydedilmesi esastır. Buradaki kural sadece defter üzerinde uygulanması gereken bir kuraldır. Muhasebeleştirme sürecinde belgeler için oluşturulan muhasebe fişleri için GİB tarafından getirilmiş zorlayıcı bir kural bulunmamaktadır. Her belge için ayrı muhasebe fişi oluşturulması gibi bir zorunluluk da bulunmamaktadır.

Yani bir günde yapılmış olan alış ya da satış faturalarınızı bir muhasebe fişine bağlayıp daha sonra bu muhasebe fişinin altında yer alan belgeleri ayrı yevmiye maddelerinde kaydetmeniz gerekir.

Her belge için ayrı muhasebe fişi oluşturulması kullandığınız muhasebe programının işleyişinden kaynaklıdır. Muhasebe programı üreticisine başvurup istediğiniz gerekli güncellemeleri yaptırabilirsiniz.

Soru 55- e-Defter’de yevmiye maddesine esas teşkil eden bir belge olması durumunda belirlenen belge tiplerinden birinin seçilmesi gerekmektedir. Belirlenen belge tipi listesinde yer almakta olan, “Makbuz” hangi tür belgeler için kullanılacaktır.

Cevap: Makbuz belge türü e-defter uygulaması ile getirilen yeni bir belge türü değildir. Bu belge türünün kullanımı ile ilgili teknik kılavuzlarda bir kısıt bulunmamaktadır.

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

muhasebe77100 14.05.2015

bizde e fatura kullanıcısıyız e deftere geçtik 2582 tane müşterimiz var daha önce 5000 geçen müşterilere sade cari açıyorduk diğerlerini 120.01.01 atıyorduk ama şimdi bütün müşterilerimize cari açmak zorundamıyız tek tek yani kısacası 3000 yakın müşteriye tek tek cari kodumu vericez e defter bunu zorunlumu kılıyor ? lütfen bana cevap verebilirmisiniz acil

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

FurkanErtan 08.02.2016

Ben e-fatura kullanmıyorum. Fakat bir firmaya e-fatura kesmem gerekiyor. Nasıl keserim ?

Katılıyorum

Katılmıyorum

0

Cevap vermek için üye olun

Üye Ol

Üye iseniz giriş yapın

Üye Girişi